Rośnij albo zostań w tyle – Europa wobec nowych wyzwań konkurencyjności. PFR na Warsaw European Conversation 2026

Europa nie ma dziś komfortu działania we własnym tempie – taki wniosek najmocniej wybrzmiał podczas tegorocznej konferencji Warsaw European Conversation, która odbyła się 27 marca w Warszawie. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Polityka Insight we współpracy z European Council on Foreign Relations i zgromadziło przedstawicieli administracji, biznesu oraz instytucji finansowych, którzy dyskutowali o kluczowych wyzwaniach dla europejskiej gospodarki i jej konkurencyjności.

Jednym z dyskutowanych tematów była rola technologii na rzecz klimatu (tzw. cleantech) w budowaniu konkurencyjności polskiej gospodarki. Podczas rozmów w formule okrągłego stołu pt. „Jak sprawić, by cleantech napędzał rozwój Polski w Europie”, organizowanej we współpracy z Fundacją Instytut Zrównoważonej Gospodarki, zwrócono uwagę na specyfikę krajowego rynku.

Wysoki udział węgla w miksie energetycznym oznacza, że polskie przedsiębiorstwa będą musiały ponieść relatywnie większe nakłady na dekarbonizację niż firmy z Europy Zachodniej. W praktyce oznacza to konieczność przyspieszenia inwestycji w odnawialne źródła energii, rozwój umów PPA oraz modernizację procesów produkcyjnych.

„Jeszcze kilka lat temu inwestycje w transformację energetyczną koncentrowały się głównie na samej produkcji energii. Dziś ciężar przesuwa się w stronę całego systemu: sieci przesyłowych, magazynów energii oraz integracji podaży i popytu. Jako PFR wspieramy te procesy na różnych poziomach – zarówno poprzez udział w dużych projektach infrastrukturalnych, jak i poprzez działalność PFR Ventures, które inwestuje w fundusze wspierające rozwój innowacyjnych firm. Kapitał na transformację jest dostępny, jednak kluczowe stają się tempo rozwoju infrastruktury i zdolność do budowy stabilnego systemu. Dla Polski to realna szansa na przyspieszenie modernizacji gospodarki i budowę nowych przewag konkurencyjnych” – powiedział Mikołaj Raczyński, wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju ds. inwestycji.

Wyzwania i szanse europejskiej gospodarki

Temat konkurencyjności gospodarki był również osią kolejnej debaty pt. „Rośnij albo zostań w tyle: europejska droga do konkurencyjności”, w której udział wzięli m.in. Mikołaj Raczyński, Jacob Funk Kirkegaard, Paweł Świeboda oraz Joanna Szychowska. Dyskusję poprowadziła Hanna Cichy.

Paneliści zgodzili się, że Europa stoi dziś przed koniecznością przyspieszenia działań w odpowiedzi na rosnącą konkurencję globalną i sytuację geopolityczną, która wymaga wzmocnienia odporności na kryzysy. W centrum rozmowy znalazły się sztuczna inteligencja, dostępność kapitału oraz potrzeba uproszczenia regulacji.

Istotnym wątkiem była rola rynku kapitałowego oraz skali działania europejskich firm. Wskazywano, że budowa silnej bazy przemysłowej i technologicznej w Europie jest procesem kosztownym i czasochłonnym, a brak pełnej integracji rynku ogranicza tempo rozwoju przedsiębiorstw.

„Konkurencyjność gospodarki nie polega dziś wyłącznie na wygrywaniu istniejących rynków, ale na zdolności do konkurowania na tych, które dopiero powstaną. Kluczowa jest zdolność adaptacji, ale także skala działania. Jeśli europejskie firmy mają konkurować globalnie, potrzebują jednolitego rynku i prostszych regulacji. Dziś często obserwujemy, że przedsiębiorstwa rozwijają się szybciej poza Europą, gdzie łatwiej osiągnąć skalę i funkcjonować w bardziej przewidywalnym otoczeniu regulacyjnym” – podkreślił Mikołaj Raczyński.

Ważnym elementem pozostaje także dostęp do długoterminowego finansowania.

„Chcąc budować konkurencyjną gospodarkę, potrzebujemy więcej stabilnego i cierpliwego kapitału. Dlatego jako PFR, wspólnie z partnerami, pracujemy nad rozwiązaniami, które pozwolą lepiej mobilizować prywatne środki i kierować je do innowacyjnych projektów. Widzimy, że podobne inicjatywy powstają już w innych krajach europejskich – i to dobry kierunek, bo bez wzmocnienia rynku kapitałowego trudno będzie Europie budować globalną konkurencyjność” – mówił wiceprezes PFR.

Paneliści zwracali uwagę, że bez ograniczenia barier regulacyjnych i pogłębienia integracji – w tym w obszarze rynku kapitałowego – Europa może mieć trudności z budowaniem globalnie konkurencyjnych firm. Jednocześnie podkreślano, że mimo tych wyzwań europejska gospodarka pozostaje odporna i posiada solidne fundamenty do dalszego rozwoju.

Konferencja Warsaw European Conversation pokazała, że przyszłość europejskiej gospodarki będzie zależeć od zdolności do łączenia transformacji energetycznej, innowacyjności oraz budowania odporności europejskiego rynku. Dla Polski oznacza to nie tylko konieczność przyspieszenia inwestycji, ale także szansę na aktywne współtworzenie nowego modelu konkurencyjności w Europie.