Bezpieczeństwo finansowe Polaków to wyzwanie na pokolenia
Rosnąca dłuższe życie oznacza potrzebę finansowego zabezpieczenia coraz większej liczby lat po zakończeniu pracy. W starzejącym się społeczeństwie wymaga to zarówno rozwiązań systemowych, jak i zmiany sposobu myślenia o własnych oszczędnościach. O tym, jak przygotować się do tej zmiany, mówił Mariusz Jaszczyk, wiceprezes PFR ds. finansów i rozwoju, podczas Forum Finansów Bankier.pl. Długoterminowe bezpieczeństwo finansowe Polaków jest jednym z pięciu kierunków strategicznych Grupy Kapitałowej PFR na lata 2026–2030.
Polski Fundusz Rozwoju jest partnerem Forum Finansów Bankier.pl, które odbywa się 23–24 października 2026 r. na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. Podczas wydarzenia Mariusz Jaszczyk uczestniczył w rozmowie „Emerytura 2030. Dlaczego sama składka już nie wystarczy?”. Jej głównym tematem było budowanie dodatkowego kapitału na przyszłość oraz rola edukacji w podejmowaniu decyzji, których skutki odczujemy za kilkadziesiąt lat.
Demografia wyznacza perspektywę działania
Skalę wyzwania pokazują prognozy GUS i ZUS. Według prognozy GUS osoby w wieku 65 lat i więcej będą w 2060 r. stanowiły około 30 proc. populacji Polski. Z kolei ZUS przewiduje w wariancie pośrednim wzrost liczby emerytów otrzymujących świadczenia z 7,9 mln w 2030 r. do 10,6 mln w 2060 r.
Dłuższe życie wymaga odpowiednio długiego horyzontu planowania finansowego. Zgromadzony kapitał musi pomagać w pokrywaniu wydatków również wtedy, gdy rosną potrzeby związane ze zdrowiem i opieką. ZUS podkreśla, że wypłaty emerytur są gwarantowane przez państwo. Wyzwaniem pozostaje jednak wysokość dochodów, którymi będziemy dysponować po zakończeniu aktywności zawodowej.
Podczas rozmowy Mariusz Jaszczyk zwracał uwagę na przewidywany spadek relacji pierwszej emerytury do ostatniego wynagrodzenia. Podkreślał również, że osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego daje prawo do świadczenia, ale nie oznacza obowiązku zakończenia pracy. To ważne rozróżnienie przy świadomym planowaniu własnej przyszłości.
PPK jako dodatkowe źródło bezpieczeństwa
Jedną z odpowiedzi na te wyzwania są Pracownicze Plany Kapitałowe. Ich zadaniem jest budowanie prywatnych oszczędności, które uzupełnią dochody z powszechnego systemu emerytalnego.
– PPK nie zastępuje nam systemu powszechnego. PPK dokłada do tego systemu kolejny element i kolejne pieniądze – podkreślał Mariusz Jaszczyk.
Wiceprezes PFR wskazywał na znaczenie automatycznego zapisu, który pomaga przełamać skłonność do odkładania decyzji finansowych na później, przy zachowaniu możliwości rezygnacji z udziału w programie.
Po siedmiu latach funkcjonowania PPK skala programu jest już znacząca. Na dzień 23 października 2026 r. oszczędzało w nim 4,56 mln osób, a wartość aktywów netto funduszy wynosiła 59,9 mld zł. Upowszechnienie regularnego oszczędzania pozostaje jednak zadaniem na kolejne lata. O powodzeniu tego procesu decydują również zaufanie do programu, zrozumienie jego zasad i dostęp do rzetelnej informacji.
Strategia do 2030 roku z myślą o kolejnych dekadach
Długoterminowe bezpieczeństwo finansowe Polaków ma wymiar pokoleniowy. Dzisiejsi uczestnicy rynku pracy będą korzystali z efektów swoich decyzji długo po zakończeniu obecnej perspektywy strategicznej PFR. Dlatego działania zaplanowane na lata 2026–2030 obejmują dalsze upowszechnianie PPK, wzmacnianie przejrzystości programu i budowanie świadomości korzyści z długoterminowego oszczędzania.
– To jest nasza rola – i PFR-u, i Państwa jako ekspertów ekonomicznych, ale też miejsca, w którym się znajdujemy, Uniwersytetu Ekonomicznego – żeby edukować ludzi na temat planowania swojej przyszłości finansowej – podkreślał Mariusz Jaszczyk.
W praktyce oznacza to m.in. docieranie z wiedzą także do osób, które dopiero rozpoczynają pracę. Podczas Forum wiceprezes PFR wskazał na narzędzia edukacyjne PFR Portal PPK, pomagające pracodawcom wyjaśniać pracownikom zasady programu. Na przykład start.mojeppk.pl to nowa, bezpłatna platforma edukacyjna stworzona przez PFR Portal PPK, która w prosty i szybki sposób wyjaśnia zasady PPK. Wczesne zrozumienie tych zasad i wykształcenie nawyku regularnego oszczędzania mogą wpływać na bezpieczeństwo finansowe przez kolejne dekady. Taki jest długofalowy sens tego kierunku strategii PFR: pomóc Polakom budować kapitał, który zwiększy ich samodzielność i możliwości wyboru na późniejszych etapach życia.