Raport specjalny: Wydajność polskiej gospodarki
W ciągu ostatnich trzech dekad Polska dokonała jednego z największych skoków rozwojowych w Europie. W 2025 r. wartość naszej gospodarki przekroczyła 1 bln USD, a Polska stała się szóstą co do wielkości gospodarką Unii Europejskiej. Jednocześnie tempo wzrostu wydajności pracy należało do najwyższych wśród państw rozwiniętych.
Za tym imponującym sukcesem kryją się jednak również poważne wyzwania. Jak pokazuje nowy raport Departamentu Analiz PFR S.A., Polska nadal należy do mniej wydajnych gospodarek UE. PKB w przeliczeniu na godzinę pracy wynosi około 68% średniej unijnej, co plasuje nas w dolnej części unijnego rankingu. Co więcej, tempo doganiania najbardziej rozwiniętych państw stopniowo słabnie.
W raporcie przyglądamy się źródłom dotychczasowego sukcesu oraz barierom, które mogą ograniczać dalszy rozwój. Wydajność polskiej gospodarki rosła w ostatnich dekadach szybciej niż w Niemczech czy USA, dzięki czemu Polska wyraźnie zmniejszyła dystans dzielący ją od najbardziej rozwiniętych gospodarek. Jednocześnie coraz większe znaczenie dla wzrostu gospodarczego miała akumulacja kapitału, podczas gdy wkład całkowitej produktywności czynników produkcji (TFP) w ostatnich latach wyraźnie osłabł.
Osobną część opracowania poświęcamy poszczególnym sektorom polskiej gospodarki, m.in. przetwórstwu przemysłowemu, transportowi, ICT, finansom, meblarstwu i rolnictwu. Przykłady te pokazują interesujący paradoks: Polska jest jednym z największych eksporterów mebli i liderem europejskiego transportu drogowego, a jednocześnie pod względem wydajności w tych branżach nadal pozostaje poniżej średniej UE.
Raport odpowiada także na pytanie, jakie czynniki będą decydować o dalszym wzroście gospodarczym Polski. Analizy OECD, MFW, Banku Światowego i Komisji Europejskiej wskazują na kilka kluczowych obszarów: szybszą cyfryzację przedsiębiorstw, absorpcję nowych technologii, wzrost innowacyjności oraz rozwój kompetencji cyfrowych pracowników. W kolejnych latach to właśnie wzrost produktywności będzie miał coraz większe znaczenie dla dalszego zmniejszania dystansu między Polską a najbardziej rozwiniętymi gospodarkami świata.
Najważniejsze liczby z raportu:
· Polska osiągnęła wartość 1,04 bln USD PKB, stając się 21. największą gospodarką świata.
· Wydajność pracy mierzona PKB na godzinę pracy wynosi 68,5% średniej UE.
· W latach 1995–2023 TFP w Polsce rosła średnio o 1,1% rocznie, wobec 0,4% w Niemczech i 0,6% w USA.
· Polska należy do gospodarek OECD o najszybszym wzroście wydajności. W 2024 r. produktywność pracy zwiększyła się o 5,1% r/r.
Raport przedstawia kompleksowy obraz zmian produktywności polskiej gospodarki: pokazuje, jak daleko zaszliśmy w ostatnich dekadach, gdzie znajdują się nasze największe przewagi konkurencyjne oraz jakie bariery trzeba będzie przezwyciężyć, aby utrzymać wysokie tempo rozwoju w kolejnych latach.
